حاشيه اي بر انتشار يادنامه تاريخي- پژوهشي آيت الله العظمي سيدابوالقاسم خويي حالت و مقامات فقيه دوران

به گزارش سرویس خبر سایت مجمع خویی‌ها به نقل از خبرگزاری روزنامه جوان، اثر تاريخي- پژوهشي «شمع هميشه فروزان» كه به بيان حالت و مقامات مرجع عاليقدر جهان تشيع مرحوم حضرت آيت الله العظمي سيد ابوالقاسم خويي پرداخته است، اخيرا به همت جناب محمدتقي انصاريان خوانساري و از سوي انتشارات انصاريان قم منتشر و روانه بازار كتاب گشته است. تدوينگر اين يادمان كه در يافتن و گردآوردن مطالب و اسناد آن، تلاشي ارجمند ورزيده است، درديباچه اين اثر و در بيان چگونگي آشنايي خويش با آيت الله خويي آورده است: «بنده در سال 1347 شمسی با مرحوم حجت الاسلام والمسلمين آقاي حاج شيخ كاظم خوانساري آشنا شدم. آن هنگام او مقيم نجف اشرف بود و در درس آيت الله العظمي حاج سيدابوالقاسم خويي (رضوان الله تعالي عليه) شركت مي‌كرد و در بيتشان جواب نامه‌ها و استفتائات معظم له را مي‌داد، زيرا هم خط بسيار زيبايي داشت و هم به درس حوزوي خصوصاًادبيات عرب واقف بود و همانند پدر بزرگوارش آيت الله حاج شيخ علي اكبر مقيمي خوانساري كه در بيت مرجع اعلي حاج سيدمحمدكاظم يزدی (اعلی الله مقامه) همكاري داشت و در تدوين و تنظيم عروه الوثقي و سؤال و جواب ايشان سعي وافر كرد. ايشان نيز كار پدر را ادامه داد و همزمان در دو بيت مرجعيت يعني بيت آيت الله العظمي خويي و بيت آيت الله العظمي سيدعبدالهادي شيرازي به تدوين و كتابت استفتائات و پاسخ نامه ها پرداخت. حقير به وسيله ايشان با موقعيت و مرجعيت و قداست و جايگاه رفيع آيت الله العظمي خويي آشنا شدم، خصوصاً وقتي حاج شيخ كاظم به ايران مي‌آمد و در بيت الشرف جناب آقاي حاج علي اكبر غفاري شريف فرزند مرحوم آيت الله حاج شيخ علي آقا خوانساري وارد مي شد و جلوسش آنجا بود و علما و بزرگان از تهران و گاهي شهرستان ها به ديدنش مي آمدند، گويا، خود آيت الله خويي، تشريف فرما شدند و همراه خود جواب نامه ها و استفتائات و مراسلات ديگر را مي آورد و به صاحبانشان مي داد. چون آنجا منزل ابوالزوجه حقير بود، زياد رفت و آمد مي كردم و كنجكاو بوده و از احوال نجف اشرف و حوزه علميه و روحانيت خصوصاً آیت الله خويي پرسش هاي زيادي مي نمودم و ايشان هم با دقت و صداقت جواب مي فرمودند، از آن وقت ارادت و اخلاصم به آيت الله العظمي خويي بيش از پيش شد با اينكه از نزديك خدمتشان نرسيده بودم، اما علاقه عجيبي به ايشان پيدا كردم. مرحوم خوانساري در مقام روايت خصال علمي و عملي آيت الله خويي به نكاتي متنوع وجالب توجه اشاره مي كرد، از جمله اينكه: هيچ گاه دقت و مواظبت آقا نسبت به همسران و فرزندان علمايي كه از دنيا رفته بودند را فراموش نمي كنم و به ياد دارم كه هميشه پاكت هايي مخصوص جهت تك تك آنها مهيا مي كردند و عجيب آنكه خود مرحومه همسر مكرم ايشان به منزل آنها مي رفتند و مرحمتي آقا را تقديم مي داشتند... ايشان اضافه كردند: يكي ازخدمات مهم آيت الله العظمي خويي، تأسيس مدرسه ابتدايي دخترانه به نام مدرسه دينيه بود. در آن زمان، مدارس شاهنشاهي بود و رنگ و بوي اسلامي نداشت و هيچ كدام از روحانيون و علما حاضر نبودند فرزندان خود را در اين مدارس ثبت نام كنند، لذا مرحوم آقاي خويي اين مدرسه را در محله مشراق تأسيس نمودند تا دختران نيز بتوانند تحصيل كنند. تدوينگر اين يادنامه در بخشي ديگر از مقدمه خود، درباره زمينه ها و موجبات تدوين اين يادنامه مبسوط چنين نگاشته است: «به هر روي، با مطالب جالبي كه از آقايان خصوصاً آنهايي كه نجف اشرف يا كربلاي معلي مشرف بودند مي شنيدم يا در كتاب ها و مجلات و روزنامه ها مي خواندم ارادتم به معظم له بيشتر شد، البته كتاب ها و مجلات اكثراً به زبان عربي در نجف اشرف يا لبنان و سوريه و غيره يا انگليسي كه در هندوستان و انگلستان و بعضي نقاط ديگر به چاپ رسيده بود، ولي به زبان فارسي آن هم مستقل كمتر به چشم مي خورد لذا سبب تأليف و جمع آوري اين كتاب راجع به آيت الله العظمي خويي اين انگيزه ها را دربر داشت. يادآوري اين نكته در اين مقدمه و

پيشگفتار ضروري است كه در مباحث علمي معظم له وارد نمي شويم هر چند به اقتضاي پرداختن به شاگردان معظم له به ويژگي هاي فردي و اخلاقي به بعد علمي ايشان پرداخته و بعضاً مفصلاً وارد مباحث تخصصي شده اند، زيرا ما توان آن را نداريم و ديگر اينكه حريم و حرمت علمي ايشان فراتر از آن است كه در اين كتاب بگنجد و بالاتر از همه اينكه به قولي: آنچه عيان است چه حاجت به بيان است. هنگامي كه مشغول به كار شديم، ملاحظه شد كه گستردگي نسبت به آيت الله العظمي خويي آنقدر وسيع است كه شايد بيش از پنج مجلد بشود. با توجه به اينكه اگر حوصله به خرج دهيم و فعاليت هاي بيشتري بنماييم حتي از پنج جلد هم بيشتر خواهد شد، اما چون اولاً توان آن را از هر لحاظ نداشتيم به همين مقدار بسنده كرديم تا ببينيم در آينده چه پيش مي آيد، ان شاءالله. ما كوشش كرديم از لابه لاي كتاب ها و مجلات و مكاتبات و فرمايشات بعضي از بزرگان، عظمت، شخصيت، علميت، معرفت، شاگردپروري، تأليفات و... را بررسي كرده و در اين كتاب درج كنيم و با اين بررسي، كليد بسياري از معارف آن شخصيت والامقام را به دست محققين و پژوهشگران و فرهيختگان اعم از حوزويان بزرگوار و دانشگاهيان محترم بدهيم تا به وسيله آن بتوانند كه حتما مي توانند مقام و منزلت علم و عالم و عمل را به ديگران بياموزند. لازم به ذكر است تصاوير مربوط به آيت الله العظمي خويي، آخر هر فصل آورده شده است. همين مقدار را هم به تمامه و كماله از عنايات خاص خداوند تبارك و تعالي در ظل توجهات حضرت ولي عصر امام زمان (عج) مي دانيم كه اين توفيق را به ما داد كه بتوانيم كاري را در شأن و منزلت خود نه در شأن و منزلت آيت الله العظمي خويي انجام دهيم، زيرا مقام ايشان آنقدر والاست كه در حد ما نيست و بايد علماي بزرگ و شاگردان معظم له وارد عمل شوند و عظمت ايشان را براي مسلمانان خصوصاً شيعيان بيان فرمايند.

حقير اميدوارم خداوند تبارك و تعالي، توفيق بيشتري عنايت كند تا بتوانيم در احيا و شرح زندگاني اين بزرگان موفق شويم و مشمول دعاي حجت بالغه الهيه حضرت امام جعفرصادق (ع) باشيم كه فرمود: رحم الله من احيا امرنا.

 

آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خویی در حاشیه پیاده روی اربعین حسینی(ع)

 

 

بالا